Showing posts with label hastalık. Show all posts
Showing posts with label hastalık. Show all posts

Nov 28, 2016

Depresyon DNA’ya Zarar mı Veriyor?

Depresyonun DNA’ya Yaptığı

   Geçtiğimiz yıl uluslararası araştırmacılardan oluşan bir ekibin yaptığı çalışmaya göre depresyondaki kişiler, depresyonda olmayan kişilere göre daha çok mitokondriyal DNA’ya ve daha kısa telomerlere sahip. Araştırmacılara göre hücre için enerji sağlayan bir organel olan mitokondri stres altında işlevini yeterince etkin yapamıyor. Hücre için gerekli enerjiyi sağlamak için daha çok mitokondriye ihtiyaç duyuluyor.




   Telomerler kromozomların uçlarında bulunan DNA dizileridir. Her hücre bölünmesi sırasında telomer bölgesi biraz daha kısaldığı için kısa telomer hücre için kısa ömür anlamına gelir. Araştırmacılar DNA’da meydana gelen bazı değişikliklerin depresyonla ilişkili olabileceğini söylüyor. Farelerle yapılan deneyler bu DNA değişikliklerinin stresten ya da stres hormonlarından kaynaklandığını gösterdi. 
   Dört hafta sonra bilim insanları fareler üzerine uygulanan stresi durdurdu ve mitokondriyal DNA’nın ve telomerlerin normale döndüğünü tespit etti. Bu sonuçlar da moleküler değişimlerin geri dönebilir olduğunu gösteriyordu.
   Araştırmacılar aynı zamanda geçmişte yaşanan stresin depresyondaki kişilerde görülen moleküler değişikliklere benzer değişikliklere neden olup olmadığının öğrenmek için 11 binden fazla kişinin DNA’sını inceledi. Depresyon moleküler değişikliklere neden olurken stresli bir yaşamın bu değişikliklere neden olmadığını gözlemlediler. Örneğin çocukluğunda cinsel istismara uğramış ancak depresyona girmemiş bir kişinin DNA’sı, cinsel istismara uğramamış bir kişinin DNA’sı ile karşılaştırıldığında önemli bir değişiklik olmadığı tespit edilmiş. Bulgulara göre stres DNA’da değişikliklere neden olabiliyor, ancak pek çok kişide bu değişikliklerin geri dönebilir ya da başka bir deyişle iyileşebilir olması söz konusu. Depresyondaki kişilerin DNA’sındaki değişimlerin geri dönebilir olması ise daha zor görünüyor. Araştırmacılar moleküler değişikliklerin depresyon öncesinde, depresyon sırasında ve depresyon sonrasındaki durumunu incelemek için daha çok araştırma yapmak gerektiğini düşünüyor. Bu araştırmaların sonucunun daha yararlı klinik bilgiler sunacağını umuyorlar.


Kaynak: http://www.cell.com/current-biology/fulltext/S0960-9822(15)00322-X / TÜBİTAK Bilim ve Teknik Mayıs 2015



Mar 6, 2016

“Sosyal Medya Uykusuzluğu” Yeni Bir Hastalık mı Doğuyor?

“Sosyal Medya Uykusuzluğu” Hastalık Olma Yolunda

Ne zaman doktora gitsek benzer sorularla karşılaşırız: Neremiz ağrıyor, ne zaman başladı, içki sigara kullanıyor muyuz, kullandığımız ilaç var mı, işimiz yoğun fiziksel aktiviteye veya strese sebep oluyor mu ve buna benzer şeyler. Ama yakında doktorunuzun size “sosyal medyada çok vakit geçiriyor musunuz?” diye sormasına da hazır olun. Pittsburgh Üniversitesi’nin 19-32 yaş arasında, uykusuzluk sorunu olan 1788 hasta üzerinde yaptığı araştırma, sosyal medya kullanımındaki yoğunlukla uyku kalitesi arasında açık bir ilişki olduğunu ortaya koymuş. Sonuç? Araştırmaya konu edilen kesimde yüzde 30 oranında uykusuzluk sorunu var. Gününün büyük bölümünü Facebook, YouTube, Instagram, Snapchat gibi ortamlarda geçiren ve bu mecraları sıkça kontrol etmekten kendini alamayanlar ise uyku kalitesinde en aşağı sırada yer alıyor. Peki sebep ne olabilir? Cihazların ekranından yansıyan mavi ışığın uyku düzenini bozması sebeplerden biri olabilir. Ama uzmanlar bunun ötesinde yapılan veya görüntülenen paylaşımların duygu ve düşünceler üzerindeki etkilerinin de uyku düzenine etki edebileceğine ve bunların etraflıca araştırılması gerektiğine dikkat çekiyor. Araştırmaya dair detaylı bilgiyi eurekalert.org/pub_releases/2016-01/uops-smu012516.php adresinde bulabilirsiniz.



TÜBİTAK - Bilim ve Teknik Dergisi / Mart 2016 Sayı: 580 Sayfa: 12